Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Zamknij informację o plikach Cookie

Rynek

Powrót do mapy
Kalendarium
A A A

 

Kalendarium najważniejszych wydarzeń z historii miasta:

  • XI-XIV w. - kształtowanie się ośrodka o charakterze miejskim na wzgórzu św. Mikołaja (ob. teren zespołu kościelno-klasztornego przy ul. Benedyktyńskiej),
  • 1152 r. - najstarsza wzmianka o Jarosławiu, jako grodzie warownym,
  • 1375 r. - lokacja miasta przez księcia Władysława Opolczyka na prawie niemieckim, zwanym też „magdeburskim”, w nowym, obszerniejszym miejscu (rejon obecnego Starego Miasta),
  • 1387 r. - nadanie miasta, przez króla Władysława Jagiełłę, Jaśkowi z Tarnowa  z Leliwitów Tarnowskich; w następnych stuleciach miasto jest prywatną własnością, m. in: Odrowążów, Ostrogskich, Sobieskich, Sieniawskich oraz Czartoryskich,
  • XVI-XVII w. - rozkwit sławnych jarmarków jarosławskich, w owym czasie jednych z największych w Europie oraz handlu rzecznego (port na rzece San), 
  • 1575 r. - założenie Kolegium Jezuitów, czyniącego miasto głównym ośrodkiem edukacyjnym na obszarze wschodniej Rzeczypospolitej,
  • 1600 r. i 1625 r. - wielkie pożary miasta,
  • II poł. XVII w. - wojny oraz klęski (epidemie, grabieże) przyczyniają się upadku gospodarczego miasta,
  • 1772 r. - przejście Jarosławia, w wyniku I rozbioru Polski, pod panowanie austriackich Habsburgów; następuje kasata niemal wszystkich zakonów oraz zniszczenia materialne (m. in. zburzenie murów obronnych i kolegiaty w Rynku),
  • 1854-1867 r. - okres ożywienia ekonomicznego wywołany ustanowieniem w Jarosławiu siedziby powiatu, uzyskaniem przez Galicję autonomii, budową linii kolejowej Kraków - Lwów oraz wprowadzeniem samorządu,
  • 1914-1915 r. - dwukrotna okupacja miasta przez zwaśnione armie w ramach działań I wojny światowej; okres głodu, rekwizycji, aresztowań i zniszczeń mienia,
  • 1918 r. - odzyskanie wolności,
  • 1939-1944 r. - II wojna światowa; okres terroru, konspiracji, aresztowań, wywózek do obozów zagłady, eksterminacji Żydów, egzekucji i zniszczeń materialnych,
  • 1950 - 1975 r. Jarosław siedzibą powiatu (ponownie od 1999 r.),
  • 1955-1996 - prace ratunkowe staromiejskich zabytków pod naukowym nadzorem zespołu specjalistów z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.

 

Najważniejsze zabytki w rejonie Rynku - centrum Starego Miasta

  1. Ratusz (Rynek 1) - siedziba władz miasta - potwierdzony źródłowo już w XV w. Pierwotnie zapewne drewniany, na pocz. XVII w., po pożarach miasta, odbudowany jako murowany, po czym kilkukrotnie przebudowywany.
  2. Kamienica „Orsettich” (Rynek 4) - siedziba muzeum - zbudowana pod koniec XVI w., przebudowana w XVII w. przez włoskiego kupca Wilhelma Orsettiego. Jedna z najpiękniejszych późnorenesansowych kamienic mieszczańskich w Polsce.
  3. Kamienica „Attavantich” z reprezentacyjną „salą lustrzaną” (Rynek 5) - zbudowana w XVII w. przez włoskiego kupca Juliusza Attavantiego.
  4. Kamienica „Gruszewiczów” (Rynek 6) - zbudowana w 1 poł. XVII w. Wyróżnia się układem ganków i galerii wokół wewnętrznego dziedzińca (wiaty) oraz bogatymi zdobieniami w „wielkiej izbie” (malowidła, sztukaterie). Dawniej własność aptekarza Adriana Gruszewicza.
  5. Kamienica „Królowej Marysieńki” (Rynek 11) - zbudowana w końcu XVI w. Zawdzięcza swą nazwę dawnej współwłaścicielce Jarosławia, królowej Marii Kazimierze Sobieskiej. Wyróżnia się klasycyzującą elewacją i reprezentacyjną „wielką izbą”.
  6. Kamienica „Rydzikowa” (Rynek 14) - zbudowana na początku XVII w. przez Wojciecha Rydzika. Przykład najlepiej zachowanego domu mieszczańskiego typu „jarosławskiego”, przystosowanego dla potrzeb mieszkalno-handlowych. Pod kamienicą - Podziemna Trasa Turystyczna im. prof. Feliksa Zalewskiego.
  7. Studnia miejska - częściowo odkopana i odrestaurowana po odkryciu jej reliktów w 1965 r. Część nadziemna zrekonstruowana współcześnie.
  8. Synagoga (ul. Opolska 12) - zbudowana na początku XIX w. Materialne świadectwo wielokulturowości dawnego Jarosławia. Od wybuchu II wojny światowej nieużytkowana do celów kultu.